به طور کلی همه افراد در طول زندگی صدای مفصلی یا صدای مفاصل را از اندام های اسکلتی خود شنیده اند. صداهایی مانند تق تق که در برخی از اندام ها و مفاصل، مانند زانو و یا شانه ها رایج تر و متداول تر است. این حالت در اکثر اوقات نگران کننده نیست فقط در موارد اندکی باید آن ها را جدی گرفت.
به طور کلی صدای مفصلی یا صدای مفاصل(کرپیتوس) هوا به بافت های نرم اطراف مفاصل از جمله کاسه شانه و یا کاسه زانو نفوذ کرده و با خم و راست کردن زانو و یا چرخش شانه این حباب ها می ترکند و خارج می شوند و صدا از خود تولید می کنند. معمولاً صدای مفصلی بی ضرر هستند، ولی در بعضی مواقع نادر می تواند نشانه ای از یک بیماری باشد.
پادکست صدای مفصلی
فهرست مطالب
Table of Contents
صدای مفصلی یا صدای مفاصل از چیست؟
در اصطلاح پزشکی صدای مفصلی یا صدای مفاصل را با واژه کریپتوس می شناسند. این صداها در نتیجه ساییده شدن غیر عادی بافت ها و استخوان های مفاصل بدن بر روی هم است.
این عارضه به سبب تعامل غیر طبیعی میان استخوان و هوا و مایع درون بافت ها رخ می دهد. زمانی که سطوح سخت تر اندام به هم برخورد می کنند افراد احساس خرد شدگی و یا ترک خوردن در اندام را پیدا خواهند کرد. این صدا ها اغلب به دلیل وجود آرتروز و یا آسیب هایی است که قبلا به یک قسمت مشخص از مفصل وارد آمده باشد.
دلایل صدای مفصلی یا صدای مفاصل چیست؟
صدای مفاصل، که به آن “کریپتاسیون” نیز گفته میشود، میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. یکی از رایجترین دلایل این صداها، ترکیدن حبابهای گاز در مایع سینوویال است که مفاصل را روان میکند.
هنگامی که مفصل کشیده یا فشرده میشود، فشار داخل مفصل تغییر میکند و باعث ترکیدن حبابهای گاز میشود. این پدیده معمولاً بیضرر است و به همین دلیل هنگام کشیدن انگشتان یا خم کردن زانوها صدای ترکیدن شنیده میشود.
دلایل دیگر میتواند شامل اصطکاک بین ساختارهای مختلف مفصل باشد، مانند تاندونها و رباطها که هنگام حرکت، تغییر وضعیت میدهند و ممکن است صدای کلیک یا ترک خوردن ایجاد کنند. این صداها به خصوص در افرادی که فعالیت بدنی زیادی دارند، بیشتر شایع است.
همچنین، صداهای مفصلی ممکن است به دلیل مشکلات ساختاری مانند التهاب، آرتروز، یا آسیبهای مفصلی ایجاد شوند. در این شرایط، سطوح مفصلی ممکن است به درستی بر روی یکدیگر حرکت نکنند، و این میتواند منجر به صدای ساییدگی یا ترک خوردن شود.
در بسیاری از موارد، صدای مفاصل بدون درد یا نشانههای دیگر خطرناک نیست و نیازی به نگرانی ندارد. با این حال، اگر صداهای مفصلی همراه با درد، تورم، یا محدودیت در حرکت باشد، ممکن است نشاندهنده یک مشکل جدیتر باشد و نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد. مراجعه به پزشک یا متخصص ارتوپدی در چنین مواردی توصیه میشود.
عوارض صدای مفصلی
صدای مفصلی، که به عنوان “کراکینگ” یا “کلیک” نیز شناخته میشود، ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود و معمولاً بیضرر است.
این صداها میتوانند ناشی از حرکت گازهای جمعشده در مایع مفصلی، تغییرات فشار درون مفصل، یا اصطکاک بین تاندونها و لیگامانها باشند.
در بسیاری از موارد، صدای مفصلی بدون درد است و نیازی به نگرانی ندارد. با این حال، اگر این صداها با درد، تورم، یا کاهش دامنه حرکتی همراه باشند، ممکن است نشانهای از مشکلاتی مانند آرتروز، التهاب تاندون، یا آسیبهای مفصلی باشند. در چنین مواردی، مشاوره با پزشک متخصص ضروری است تا علت دقیق بررسی و درمان مناسب ارائه شود.
بیشتر بدانید: بهترین و باتجربه ترین فوق تخصص جراح شانه در ایران کیست؟
درمان صدای مفصلی
درمان صدای مفصلی بستگی به علت آن دارد. اگر صدای مفصل بدون درد و علائم دیگر باشد، معمولاً نیازی به درمان خاصی نیست و میتوان با تمرینات کششی و تقویت عضلات اطراف مفصل، از وقوع آن کاست.
در مواردی که صدای مفصلی همراه با درد یا تورم است، درمانهای مختلفی ممکن است مورد نیاز باشد. فیزیوتراپی یکی از روشهای موثر است که با تمرینات تقویتی و کششی به بهبود عملکرد مفصل و کاهش صدا کمک میکند.
استفاده از داروهای ضدالتهابی و مسکنها نیز میتواند به کاهش درد و التهاب کمک کند. در موارد شدیدتر، مانند آسیبهای جدی به غضروف یا لیگامانها، ممکن است نیاز به جراحی برای ترمیم یا تعویض مفصل باشد.
همچنین، تغییر سبک زندگی، از جمله حفظ وزن مناسب، اجتناب از حرکات تکراری یا فشار زیاد روی مفاصل، و استفاده از کفشهای مناسب میتواند به کاهش فشار بر مفاصل و بهبود وضعیت آنها کمک کند. مشاوره با پزشک برای تشخیص دقیق و برنامه درمانی مناسب همیشه توصیه میشود.
صدای مفصلی به دلیل آرتروز
شایع ترین صدای مفصلی در افراد به خصوص سالمندان ساییدگی یا آرتروز است. در اینگونه موارد زمانی که افراد اندام های خود را خم و راست می کنند صداهایی احساس خواهند شد. دلیل شنیدن این صداها از بین رفتن و تخریب غضروف های بین استخوان ها می باشد.
از بین رفتن غضروف سبب خواهد شد تا استخوان ها بر روی همدیگر قرار بگیرند و کم کم سطح شان تراشیده و خراشیده شود. درمان ساییدگی استخوان شامل تغییر سبک زندگی، تغییر در شیوه نشستن، فیزیو درمانی و دارو درمانی و گاهی هم جراحی می باشد.
صدا دادن مفاصل طبیعی و بدون عارضه
نوع دیگری از صدای مفصلی وجود دارد که اغلب در میان افراد جوان و کم سن و سال رایج است و هیچ ارتباطی با ساییدگی و از بین رفتن غضروف بین استخوان ها ندارد. این حالت معمولا در مچ پا، زانو و شانه و یا پلیپ رخ خواهد داد. دلیل اصلی این حالت بعضی اوقات به سبب خود مفصل و گاهی هم به بافت های اطراف آن مربوط می شود.
شنیدن این گونه صداها به هیچ عنوان نگران کننده نیستند و معمولا بعد از گذشت مدتی به دلیل دائمی و تکراری بودن برای فرد عادی خواهند شد.
در برخی مواقع این صداها آنقدر بلند و رسا هستند که اطرافیان فرد هم قادر به شنیدن آن می باشند در این حالت ممکن است بافت داخلی و یا اطراف مفصل در یک حالت غیر معمول قرار گرفته باشد و با حرکت دادن آن به یک طرف گیر کند و سپس با حرکتی دیگر آزاد شود.
بروز این حالت ها برای افراد بدونه عارضه و درد هستند و تنها توصیه ای که در این رابطه وجود دارد این است که اندام خود را طور قرار دهند که بافت های آن در زمان حرکت تولید صدا ننمایند.
اگر صداهای ایجاد شده در اندام و مفصل ها با درد و ناراحتی همراه باشد و یا به سبب وارد آمدن ضربه ایجاد شده باشند در این صورت مراجعه به پزشک الزامی است.
صدای مفصلی ناشی از ضایعه
مهم ترین صدای مفصلی که باید به آن توجه کرد و آن را جدی گرفت صداهایی هستند که بر اثر ایجاد ضایعه در بدن به وجود آمده باشند. عارضه هایی مانند پارگی مینیسک زانو یا التهاب بورس یا بورسیت و یا تجمع مایع در در بورس و یا پارگی تاندون های چرخاننده بازو که با حرکت دادن بازو صدا ایجاد می شود و همیشه با درد همراه است.
این ها جزء مواردی هستند که به محض تشخیص باید برای درمان آن ها اقدام کرد زیرا بسیاری از آن ها برای درمان نیاز به جراحی خواهند داشت.
گاهی اوقات در کنار زانو و یا هیپ و شانه تاندون ها و رباط هایی وجود دارند که وقتی از روی هم دیگر و یا زوائد استخوانی حرکت کنند تولید صدا خواهند کرد. در این مورد خاص باید جلوی وضعیتی که باعث تولید صدا خواهد شد گرفته شود زیرا هر نوع حرکتی که با درد همراه باشد نیاز به درمان خواهد داشت.
یک نوع بسیار نادر وجود دارد که هر چند به ندرت در افراد دیده می شود اما در صورت بروز آن در بدن اشخاص تولید درد و ناراحتی فراوانی خواهد کرد. این عارضه شامل ایجاد یک ضایعه جدید بر روی خود استخوان است که باعث گیر کردن تاندون ها در زمان حرکت استخوان خواهد شد و به درمان جدی و اساسی نیاز خواهد داشت.
بیشتر بدانید: فوق تخصص جراحی آرنج چه تخصصی باید داشته باشد؟
صدای مفصلی عمدی
بسیاری از این صداها که به صدای مفصلی معروف هستند عمدی و به خواست خود افراد ایجاد می شوند. حرکت دادن غیر معمول و غیر طبیعی قسمت هایی از بدن مانند انگشتان و گردن و یا کمر که با تولید صدا همراه است از جمله این حالت ها می باشند که افراد با میل خود و برای ایجاد حس راحتی در یکی از اندام های نام برده آن را ایجاد می کنند.
هنوز دلیل مشخصی برای تولید این صدا وجود ندارد اما گمان می رود که به سبب کشیده شدن مفصل حجم داخل آن زیاد خواهد شود .
با فشار منفی داخل آن گازهای محلول در مایعات میان بافتی ایجاد حباب کرده و سپس حباب ها ترکیده و تولید صدا خواهند کرد.
احتمال آسیب رساندن به اندام های بدن در صورت تکرار این حالت بسیار زیاد است و ممکن است در آینده افراد دچار آرتروز در آن ناحیه از بدن خود شوند. بنابراین لازم است که این نکته مهم را مد نظر داشته و از انجام چنین اعمالی جدا خودداری کرد.
بهترین کلینیک درمان مفصل شانه
پرسنل و پزشکان کلینیک فوق تخصصی دکتر فرهمندی که یکی از کلینیک های برجسته و معروف در زمینه درمان بیماری های مربوط به استخوان و مفاصل است قبل از انجام هر اقدامی نوع و علت صدا در بافت ها و مفاصل را تشخیص خواهند داد سپس مناسب ترین روش و شیوه درمان برای افراد را در نظر خواهند گرفت.
معمولا درمان این عارضه ها به روش های غیر تهاجمی انجام خواهد شد و اغلب با استفاده از فیزیوتراپی به درمان این بیماری ها خواهند پرداخت. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص نوع درمان این نوع عارضه ها به وسیله شماره های درج شده با مشاورین این مرکز تماس حاصل فرمایید.
سوالات متداول
۱٫ آیا صدای مفصل خطرناک است؟
در بیشتر موارد، صدای مفصل بیضرر است و به دلیل تغییرات فشار یا حرکت گازهای درون مفصل ایجاد میشود. با این حال، اگر این صداها همراه با درد یا تورم باشند، ممکن است نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.
۲٫ چرا مفاصل من هنگام حرکت صدا میدهند؟
این صدا ممکن است ناشی از حرکت تاندونها روی استخوان، تغییرات فشار در مایع سینوویال یا حتی حرکت قطعات کوچک از غضروف یا بافتهای دیگر باشد. این صداها معمولاً طبیعی هستند و نشاندهنده مشکلی نیستند.
۳٫ آیا صدای مفصل میتواند منجر به آرتروز شود؟
هیچ شواهد علمی قطعی وجود ندارد که نشان دهد صدای مفصل باعث آرتروز میشود. آرتروز معمولاً به دلیل فرسایش غضروف مفصلی و عوامل ژنتیکی یا استفاده مفرط از مفصل ایجاد میشود.
۴٫ چگونه میتوانم از صدای مفاصل جلوگیری کنم؟
برای کاهش صداهای مفصلی، میتوان تمرینات کششی منظم انجام داد، وضعیت بدن را بهبود بخشید، و از حرکات ناگهانی و فشار زیاد بر مفاصل خودداری کرد. همچنین، حفظ وزن مناسب میتواند فشار بر مفاصل را کاهش دهد.
۵٫ آیا صدای مفصل در ورزشکاران طبیعی است؟
بله، صدای مفصل در ورزشکاران معمولاً به دلیل فعالیتهای فیزیکی مکرر و فشار بر مفاصل طبیعی است. با این حال، اگر صداها همراه با درد یا ناتوانی در حرکت باشند، نیاز به بررسی دقیقتر توسط پزشک دارد.
۶٫ آیا صدای مفاصل نشانه کمبود ویتامین یا مواد مغذی است؟
معمولاً صدای مفاصل به کمبود ویتامین یا مواد مغذی مرتبط نیست. اما داشتن یک رژیم غذایی متعادل و مصرف کافی ویتامینها و مواد معدنی برای سلامت عمومی مفاصل مفید است.
۷٫ آیا استفاده از مکملهای غضروف یا کلاژن میتواند صدای مفاصل را کاهش دهد؟
برخی افراد گزارش میدهند که مکملهای غضروف یا کلاژن میتوانند به بهبود سلامت مفاصل و کاهش صدا کمک کنند، اما شواهد علمی قطعی برای این ادعا وجود ندارد. مشاوره با پزشک قبل از مصرف هر گونه مکمل توصیه میشود.